Jan Berdyszak | Negatyw – Pozytyw | prace fotograficzne | 2006

kurator: Witold Kanicki

Wystawa Prace 1960 – 2006 stanowi rodzaj przeglądu bogatego i różnorodnego dorobku, Jana Berdyszaka.

W pięciu galeriach Poznania jednocześnie prezentowane są prace powstałe od początku artystycznej drogi artystycznej, po te najnowsze, a także wykreowane specjalnie z okazji niniejszego pokazu.

Na wystawach w przestrzeni Galerii ON  jak także w Galerii Szyperska  prezentowane są prace oscylujące wokół fotografii, pokazane jednak w nowym, ustanowionym przez kuratora Witolda Kanickiego kontekście krytycznym, akcentującym tytułową relację negatyw  pozytyw. Noszą one znamiona „parafotografii”, negatywowych offsetów bliższych fotogramom, którym w związku z odmienną techniką wykonania towarzyszą odmienne pojęcia i płaszczyzny interpretacji.

Jan Berdyszak (ur. 1934) Ukończył PWSSP (obecnie ASP) w Poznaniu, gdzie obecnie jest profesorem.

Debiutował pokazem grafiki na wystawie indywidualnej w Klubie OdNowa (1960). Współpracował  z Teatrem Marcinek i Teatrem 5 w  Poznaniu (1961 – 81). Od lat 80. związany z galerią l’ollave w Lyonie. W latach 1966 – 70 zrealizował 7 programów Plastyki Przestrzeni Animowanej, będącymi różnomedialnymi formami działań efemerycznych. Od lat 70. uprawia refleksje nad symptomami teatru w sztuce i życiu, które realizuje w postaci notatek, projektów i instalacji. Jego prace tworzą cykle, m.in.: Koła podwójne 1962 – 71, Przezroczyste 1970 – 79, Milczenie 1972 – 75, Miejsca Rezerwowane 1973 – 76, Stany moralności 1985 – 87, Belki 1977 – 98, Obszary koncentrujące 1973 – 80, Studia po… 1979 – 83, Ani konieczność ani możliwość1987 – 99. Obecnie realizuje cykle: Passe-par-tout, Powłoki, Apres passe-par-tout, reinstalacje fotograficzne, które stanowią różne sensy i formy wypowiedzi.  

Jan Berdyszak, do tej pory, w przestrzeni Galerii ON  zrealizował 5 wystaw indywidualnych: „Studium po…” 1983, „Droga”, „Inne od baz” 1984,  „Stany moralności” 1988,  „U kamienia” 1989, oraz brał udział w 5 wystawach zbiorowych organizowanych przez galerię: „11…” 1984, „Grafika Poszukująca” 1991, „Drobne narracje” 1994, „Olgierd Nowak – XX lat później” 1998, „Poznań Art Now”, 2004.

***

Pytania mają zawsze zaprogramowaną swoja drugą część w postaci odpowiedzi. Odpowiedź, podobnie jak spełnione podstawowe prawa logiki czy praktyczne rozwiązanie czegoś, nie musi być inicjowaniem drogi całościowego rozpoznawania. Utrwalone ograniczenie aktywności mentalnej sprowadzone do dychotomii pytań i odpowiedzi, są z góry nakierowane na definiowane. Doświadczenie w sztuce nie polega na wymaganym „oczyszczonym” składzie, ale na nakierowanym dążeniu istotnościowym i dlatego zwykłe pytanie nie tylko może być niewystarczające, ale może wprowadzić mylące pozory. Stąd potrzeba negatywu pytania. Negatyw pytania w swojej intencji posiada bezpośrednią analogię z klasycznym dylematem, a jest on zbudowany z jednoczesnego i nierozerwalnego połączenia obrazu konkretnych rzeczywistości z elementem tej rzeczywistości lub bytowaniem. Takie pytania w negatywie, posiadające wymiar nie tylko obrazu rzeczywistości, uwalniają nas od uproszczonego stosunku do nich, a ich treści już z nich bezpośrednio wynikają. Negatywy pytań są wielomożliwościowe, a więc potencjalne.