Bogna Burska | Kawałek jadelitu | fotografia, wideo | 2007

kuratorka: Izabela Kowalczyk

Wystawa Bogny BurskiejKawałek jadelitu” w Galerii ON (19.11.2007-30.11.2007) to pierwsza ekspozycja prac tej artystki w Poznaniu.

Bogna Burska (ur. 1974) jest jedną z najciekawszych twórczyń młodego pokolenia. Jest absolwentką pracowni malarstwa prof. Leona Tarasewicza na warszawskiej ASP, a pracuje jako asystentka prof. Grzegorza Klamana na gdańskiej ASP. Tworzy m.in. instalacje, filmy wideo, obrazy oraz fotografie.

Na wystawie w Galerii ON eksponowane są wybrane prace z dorobku artystki, m.in. Kawałek jadelitu/Piece of Jade (wideo, 2006/2007), Arachne (wideo, 2003), Małgorzata (wideo, 2006) oraz fotografie z serii Vazante (fotografie, 2004/2005).

Bogna Burska już jako studentka tworzyła niepokojącą sztukę dotyczącą cierpienia oraz estetyzacji przemocy we współczesnej kulturze. Jej praca dyplomowa (2001) przedstawiała krwawiące ściany i korytarze, w których zaznaczono ślady ucieczki ofiary. Artystka odniosła się do pojawiającego się choćby w snach odwiecznego lęku przed niemożnością ucieczki, a także do strachu przed banalną, ale niezrozumiałą przemocą, wybierającą ofiary na oślep.

Prace Burskiej można odczytać jako wizualizacje fantazji oraz lęków (zarówno tych osobistych, jak i kulturowych). Artystka odnosi się do mrocznej sfery naszej wyobraźni, przywołując to, co przeraża, a zarazem pociąga i fascynuje.

Burska pokazuje, że to, czego się boimy, jest na swój sposób piękne, jak na przykład włochaty pająk w pracy Arachne. Interesuje ją również kultura popularna i to, w jaki sposób estetyzowane są w niej przemoc i strach. Burska wskazuje na mity funkcjonujące w obrębie tej kultury, jak choćby mit tragicznej miłości, o czym mówi tytułowa praca Kawałek jadelitu/Piece of Jade.

Artystka tworzy prace niepokojące, a jednocześnie zaskakująco piękne. Taki jest cykl Droga (2003) – mozaika zdjęć ukazujących ślady krwi na śniegu. Efekt estetyczny został tu osiągnięty przez skontrastowanie bieli i czerwieni oraz zaakcentowanie efektów świetlnych, jakie tworzy odbijające się na śniegu słońce. Inna, podobnie skonstruowana praca Odwilż (2003, 25 fotografii) ukazuje roztapiający się śnieg ze śladami krwi, który razem z nią zaczyna ginąć, zanikać. Podobne efekty wykorzystuje praca Książka (2004) złożona z 24 fotografii odwołujących się do dialektyki sacrum i profanum, zestawiających obrazy krwi na śniegu i przedstawienia chmur. Estetyzacja krwi widoczna jest również w pracy Odpływ z cyklu Vazante (2004, 46 fotografii), gdzie smugi krwi widoczne na piasku zmywane są przez morskie fale. Prace te mówią o niestałości, ulotności i przemijaniu.

Symbolika krwi zajmuje szczególne miejsce w twórczości Bogny Burskiej. Krew (lub jej substytuty) pojawiające się w pracach artystki prowokują do pytań o to, co w nas najbardziej prymarne, podstawowe. Krew może być również swoistym fetyszem, na co naprowadza wideo pt. Małgorzata. W tej pracy artystka nawiązuje do trzech Małgorzat – Gretchen, Margot i Margarity. Pierwsza to ukochana Fausta, która w jego widzeniu zjawia się w krwistym naszyjniku na szyi. Drugą jest królowa Margot gdyż w dniach jej ślubu miała miejsce krwawa Noc św. Bartłomieja. Trzecia to Margarita Nikołajewna z „Mistrza i Małgorzaty” Michaiła Bułhakowa, która strojąc się na bal u Szatana bierze kąpiel we krwi i olejku różanym. Istotą pracy jest więc dziedzictwo przejmowane przez trzy Małgorzaty; dziedzictwo przeklęte, którego symbolem jest krew.

Te prace odwołują się do estetyzowania krwi w naszej kulturze, wskazując zarazem na przedziwne połączenie tego, co pożądamy, za czym tęsknimy i co wciąż tracimy (młodość, witalność, seksualność) z tym, czego się boimy, o czym nie chcemy myśleć i co nieuchronnie nas czeka (ból, utrata oraz śmierć).

Izabela Kowalczyk